Samen aan de slag met valpreventie in jouw lokaal dienstencentrum

Wil je als lokaal dienstencentrum actief bijdragen aan de gezondheid en zelfredzaamheid van 65-plussers?

Valpartijen hebben een grote impact op de gezondheid, zelfstandigheid en levenskwaliteit van 65-plussers. Als lokaal dienstencentrum kan je hierin een belangrijke rol opnemen door in te zetten op effectieve en wetenschappelijk onderbouwde valpreventieprogramma’s.

BE-EMPOWERed is een wetenschappelijk onderbouwd implementatieprogramma dat lokale dienstencentra ondersteunt bij het duurzaam integreren van bewezen valpreventieprogramma’s in hun werking. De groepsprogramma’s binnen BE-EMPOWERed ondersteunen 65-plussers om sterker, mobieler en zelfredzamer te worden. Door een combinatie van oefentherapie en educatie stimuleert het programma een actieve, gezonde levensstijl en helpt het valpartijen voorkomen. 

Na een succesvolle pilootfase evolueert BE-EMPOWERed naar een duurzaam traject voor lokale dienstencentra binnen het project ‘Procesbegeleiding voor preventie binnen Zorg en Welzijn’, gefinancierd door de Vlaamse overheid. Lokale dienstencentra krijgen binnen dit project gratis, stapsgewijze begeleiding bij het uitwerken en implementeren van een kwaliteitsvol en duurzaam valpreventiebeleid op maat.

Wat houdt 'BE-EMPOWERed' concreet in? 

BE-EMPOWERed biedt lokale dienstencentra een volledige aanpak om met valpreventie aan de slag te gaan, bestaande uit drie elementen: 

1. Twee groepsprogramma's voor 65-plussers

Groepsprogramma 'Bewust krachtig (be)staan' 

Bewust krachtig (be)staan is een uniek groepsprogramma voor thuiswonende 65-plussers. In een warme en actieve leeromgeving: Versterken deelnemers hun zelfvertrouwen Leren ze valrisico’s herkennen en aanpakken Zetten ze stap voor stap duurzame gedragsverandering in gang

Het programma duurt zeven weken, met wekelijkse sessies van twee uur in het lokaal dienstencentrum. In kleine groepen (12-14 deelnemers) delen de deelnemers ervaringen, voeren ze samen oefeningen uit het Vlaams Otago (VL-Otago) oefenprogramma uit en verdiepen ze zich in thema’s zoals evenwicht, spierkracht, veilig bewegen, schoeisel, medicatie en de woonomgeving. 

De sessies worden begeleid door een specifiek opgeleide groepsleider en aangevuld met lokale gastsprekers zoals een apotheker, ergotherapeut of kinesitherapeut. Twee terugkommomenten (om de drie maanden) helpen om de vooruitgang te behouden.

VL-Otago oefenprogramma

Het Vlaams Otago (VL-Otago) oefenprogramma is een op maat gemaakt oefenprogramma voor thuiswonende 65-plussers, gericht op: Spierkracht Evenwicht  Wandelen

2. Workshops voor zorgverleners 

Een succesvolle valpreventieaanpak vraagt niet alleen een sterk aanbod voor 65-plussers, maar ook een goede samenwerking tussen lokale zorg- en welzijnsactoren. Daarom zet BE-EMPOWERed in op het versterken van de kennis en samenwerking van professionele zorgverleners in de buurt van het lokaal dienstencentrum.

De digitale en fysieke workshops bieden zorgverleners de nodige informatie en praktische handvatten rond valpreventie en creëren tegelijk kansen om het lokale netwerk te versterken: 

• Zorgverleners weten beter welke ondersteuning beschikbaar is
• Kunnen 65-plussers gerichter doorverwijzen 
• Bouwen nauwere samenwerkingsrelaties op met het lokaal dienstencentrum
• 65-plussers krijgen sneller toegang tot een passend aanbod dat aansluit bij hun noden

Ook het Medisch-Farmaceutisch Overleg (MFO) programma valpreventie kan ingezet worden. Dit biedt huisartsen en apothekers een gestructureerd kader om samen afspraken te maken rond valpreventie, ervaringen uit te wisselen en de samenwerking met andere lokale partners, waaronder het lokaal dienstencentrum, te versterken.

3. Implementatieplan en procesbegeleiding voor lokale dienstencentra 

Het traject omvat zeven duidelijke en praktijkgerichte stappen die samen met een procesbegeleider worden doorlopen (zie project ‘Procesbegeleiding voor preventie binnen Zorg en Welzijn’).

Binnen dit traject wordt concreet gewerkt aan verschillende onderdelen van BE-EMPOWERed, zoals het organiseren van bewezen groepsprogramma’s voor 65-plussers, het versterken van de samenwerking met lokale zorgverleners via workshops en het inzetten op sensibilisering en bewustmaking, bijvoorbeeld via de 'Week van de Valpreventie'.

Daarbij wordt bekeken welke aanpak het best aansluit bij de noden van het dienstencentrum en hoe valpreventie duurzaam kan worden ingebed in de dagelijkse werking.