11 juni 2019

Vraag van de maand juni

Vermindert een oefenprogramma in het water vallen?

Zoals beschreven in de Vlaamse richtlijn valpreventie bij thuiswonende ouderen, zijn oefenprogramma’s en regelmatig bewegen belangrijk om vallen te voorkomen.(1) Dit komt doordat beweging enkele van de belangrijkste risicofactoren voor een val, zoals evenwicht, spierkracht en/of mobiliteit, kan verbeteren. Daarom wordt aangeraden om zo veel als mogelijk te bewegen en bijvoorbeeld wekelijks te fietsen, te dansen of te zwemmen. Door te zwemmen, of te oefenen in het water, kan de oudere veilig, comfortabel, ontspannen en op eigen tempo door het water bewegen. Oefenen in het water heeft als doel om de spieren en de gewrichten losser te maken en de algemene conditie te verbeteren. Deze bewegingsvorm verbetert niet alleen de fysieke gezondheid zoals lage bloeddruk, oog-handcoördinatie en flexibiliteit, maar zorgt ook voor psychische ontspanning.(2) Dat een oefenprogramma effectief is in het verminderen van vallen werd reeds bewezen. Maar minder duidelijk is of een oefenprogramma in het water ook het risico op een val vermindert.(3-5)

Een recente systematische literatuurstudie onderzocht de relatie tussen een oefenprogramma in het water en gekende risicofactoren voor vallen bij ouderen.(6) Hieruit blijkt dat er beperkte evidentie is van lage kwaliteit, die het effect van een oefenprogramma in het water op lichamelijke risicofactoren voor vallen (zoals evenwicht, spierkracht, flexibiliteit en mobiliteit) aantoont. Er zijn tot op heden echter nog geen studies die het rechtstreekse verband tussen een oefenprogramma in het water en het voorkomen van valincidenten onderzochten.

In deze literatuurstudie wordt aangeraden dat een oefenprogramma in het water minimaal 12 weken volgehouden dient te worden. Gedurende deze 12 weken moet twee tot driemaal per week minimaal 60 minuten aan een matige tot hoge intensiteit geoefend worden.(6)

Gezien de beperkte evidentie dienen de resultaten voorzichtig te worden geïnterpreteerd. Dit neemt natuurlijk niet weg dat een oefenprogramma in het water de algemene gezondheid verbetert en een goede manier kan zijn om wekelijks aan een voldoende hoge intensiteit te bewegen.

Specifieke activiteiten gericht op spierversteviging, evenwicht en lenigheid worden aangeraden in de Vlaamse gezondheidsaanbevelingen voor lichaamsbeweging bij ouderen voor professionals en voor de bevolking en in de bewegingsdriehoek.

Referenties

  1. Milisen K, Leysens G, Vanaken D, Poels J, Vlaeyen E, Janssens E, et al. Vlaamse richtlijn. 'Valpreventie bij thuiswonende ouderen'. Werkgroep Richtlijnen Eerste Lijn van EBMPracticenet; 2017.
  2. Vlaamse zwemfederatie. Seniorenzwemmen  [Available from: http://www.zwemfed.be/recreatie/recreatief-clubaanbod/ander-aanbod/seniorenzwemmen.
  3. Gillespie LD, Robertson MC, Gillespie WJ, Sherrington C, Gates S, Clemson LM, et al. Interventions for preventing falls in older people living in the community. The Cochrane database of systematic reviews. 2012(9):Cd007146.
  4. Stubbs B, Brefka S, Denkinger MD. What Works to Prevent Falls in Community-Dwelling Older Adults? Umbrella Review of Meta-analyses of Randomized Controlled Trials. Physical therapy. 2015;95(8):1095-110.
  5. Karlsson MK, Magnusson H, von Schewelov T, Rosengren BE. Prevention of falls in the elderly--a review. Osteoporosis international : a journal established as result of cooperation between the European Foundation for Osteoporosis and the National Osteoporosis Foundation of the USA. 2013;24(3):747-62.
  6. Martínez-Carbonell Guillamón E, Burgess L, Immins T, Martínez-Almagro Andreo A, Wainwright TW. Does aquatic exercise improve commonly reported predisposing risk factors to falls within the elderly? A systematic review. BMC Geriatrics. 2019;19(1471-2318):52.
keyboard_arrow_up

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

FAQ

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x