Veel gestelde vragen

Thema's

• Algemeen
• Valpreventie bij thuiswonende ouderen
• Valpreventie in woonzorgcentra
• Valpreventie voor de geriatrische patiënt in het ziekenhuis

 

 

Algemeen

 

1. Hoe vaak vallen thuiswonende ouderen gemiddeld per jaar?

   Ongeveer één op drie van de thuiswonende ouderen valt minstens één maal per jaar. Bij ouderen met dementie loopt dit percentage op tot 66%. Eén derde van de vallers valt meerdere keren per jaar. Meer incidentiecijfers over valpreventie vindt u onder het thema "Valproblematiek".

2. Bestaan er interactieve manieren om op een leuke en eenvoudige manier basisbeginselen over valpreventie aan ouderen en hun familie bij te brengen?

   Tips en suggesties:

1. Huisje Weltevree is een soort ganzenbordspel. Tijdens de spannende tocht door alle kamers van Huisje Weltevree tuimel je van het ene gevaar in het andere. Je kan je redden door vragen op te lossen en bewegingsoefeningen te doen. Het spel laat je nadenken over de veiligheid van je woning. Klik hier voor meer informatie.
2. Knelpuntwandeling: samen met ouderen wordt de regio (gemeente/wijk) afgecheckt op knelpunten voor ouderen in de gemeenschap. Waar zijn moeilijke oversteekplaatsen, onveilige voetpaden, te weinig rustbanken e.d. Dit gebeurt aan de hand van een checklist.
3. Daarnaast kunt u voor meer didactisch materiaal terecht bij het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie (VIGeZ) in het kader van het BOEBS-project.
4. Valbus: Het Provinciaal Veiligheidsinstituut (PVI) startte in 2008 met een campagne rond het thema 'vallen'. Met een speciale Valbus wil men iedereen sensibiliseren voor de problematiek van valincidenten. Het EVV, het VIGeZ en het Rode Kruis Vlaanderen werkten mee aan het ontwerp van deze valbus. Ondertussen werd de valbus overgenomen door Ziekenzorg CM Binnenkort zal de valbus opnieuw actief zijn.
5. Ludieke filmpjes ‘de pijnlijke zaak’ werden gemaakt in kader van de sensibilisatiecampagne. Deze kan je terugvinden op de website www.vermijdvallen.be
6. Oefeningen vind je terug op deze website:
   1. oefeningen
   2. oefenprogramma J. Lenaerts:
7. Video: ‘hoe rechtkomen na een val’
   
3. Kunt u mij informatiebrochures of andere illustratieve informatie betreffende valpreventie bezorgen?

   Als didactisch materiaal kunnen we u volgende materialen aanraden:

• Folder “Zelfstandig thuis wonen, iets voor u!”
  De geactualiseerde folder is gratis te verkrijgen bij het Rode Kruis van Mechelen (contact: 015/44 34 79, vorming@rodekruis.be en bij het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie (VIGeZ) (contact: 02 422 49 49, heleen@vigez.be).
  Het VIGeZ heeft ook andere folders in het kader van valpreventie zoals “Blijf Op Eigen Benen Staan (BOEBS)”, “Boebs getuigenissen” en een affiche van BOEBS (contact: 02/422 49 49, heleen@vigez.be). Deze laatste folders zijn vooral gericht op voldoende beweging en een veilige omgeving. De folder “zelfstandig thuis wonen” gaat iets dieper in op nog andere risicofactoren.
• Folder “valdisni
  Deze folder gaat over fit en gezond blijven door veilig te bewegen en stevig op je benen te staan!” Deze folder is via de website van het Provincie Antwerpen te bestellen aan 4 euro per folder: Deze folder is gemaakt in het kader van de valbus die sinds december 2008 zijn ronde doet in Vlaanderen. In deze bus worden de verschillende valrisicofactoren besproken met een aantal casussen en testjes. Meer info over de valbus wordt later aangevuld.
• De “Praktijkrichtlijn valpreventie bij thuiswonende ouderen in Vlaanderen”
  Dit boekje kan u bij Acco aanschaffen aan 20 euro per stuk (ISBN:978-90-334-8064-5).
• DVD-rom “Praktijkrichtlijn valpreventie bij thuiswonende ouderen in Vlaanderen”
  U kunt deze DVD-rom bij ons bestellen voor 12 euro (incl. verzendingskosten) waarop beeldopnames staan die belangrijk zijn in het kader van valpreventie bij thuiswonende ouderen, alsook een powerpointpresentatie met samenvattende slides over de richtlijn. Stuur een mailtje met jouw contactgegevens naar expertisecentrum@valpreventie.be.
• Er is ook materiaal beschikbaar op deze website. Alle informatie en documenten op onze website kunnen vrij gebruikt worden, op voorwaarde dat men verwijst met referentie: Website Expertisecentrum Valpreventie Vlaanderen, geraadpleegd op dag maand jaar, http://www.valpreventie.be.
• Het materiaal van de nieuwe sensibilisatiecampagne valpreventie die op maandag 27 september door Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen en het Expertisecentrum Valpreventie Vlaanderen werd gelanceerd, is downloadbaar op www.vermijdvallen.be. Op deze website is heel wat campagnemateriaal beschikbaar zoals folders en affiches met tips en weetjes over valpreventie en vier filmpjes die typische valscenario’s in kaart brengen. Ontvangt u graag de affiche of de folder in de bus? Of heb je reeds de affiche en de folders ontvangen, maar zouden enkele extra exemplaren goed van pas komen? Ook daar kan voor gezorgd worden. Neem contact op met 1700 (de Vlaamse Infolijn), geef je bestelling door en de gewenste exemplaren zullen je worden toegestuurd.

4. De testen in de praktijkrichtlijn valpreventie zijn niet steeds uitvoerbaar bij personen met dementie. Bestaan er alternatieve testen die specifiek gericht zijn op deze populatie?

   De testen uit de praktijkrichtlijn valpreventie zijn inderdaad niet steeds toepasbaar bij ouderen met cognitieve achteruitgang of dementie. Indien in de praktijkrichtlijn geen alternatieve testen worden vermeld, zijn er naar ons weten geen beschikbaar. Wanneer de cognitieve status van de persoon het toelaat de opdracht of de testen te begrijpen, kunnen deze uitgevoerd worden. Voor ouderen met cognitieve stoornissen of dementie is er tot op heden onvoldoende onderzoek verricht naar de effectiviteit van valpreventiestrategieën.

5. Is het de taak van de ergotherapeut om andere disciplines in te lichten over het belang van preventie tijdens bepaalde behandelingen en therapieë?
   Vallen kent verschillende risicofactoren. De belangrijkste zijn: mobiliteit en evenwicht, medicatie, orthostatische hypotensie, mentale status, zicht, voeten en schoeisel, omgeving en gedrag, en valangst.
   Om deze risicofactoren te detecteren bij een oudere met verhoogd valrisico en om daarna een behandelplan op te stellen voor de specifieke risicofactoren van de oudere, is “samenwerking” nodig tussen zowel ergotherapeuten, als huisartsen, kinesitherapeuten, verpleegkundigen. In de praktijk zal “inlichten” onvoldoende zijn, plus zal dit bij de andere disciplines als belerend overkomen. Voor ouderen met een complexe valproblematiek is het belangrijk om de vier disciplines ronde de oudere samen te roepen op bijvoorbeeld een SEL-overleg (Samenwerkingsinitiatief Eerstelijnsgezondheidszorg) en een multidisciplinair behandelplan op te stellen. Hiervoor kan de richtlijn en werkfiche op onze website geraadpleegd worden.
6. Weet u of bepaalde provincies in Vlaanderen werken met een centraal nummer waarop mensen die geholpen kunnen zijn met woningaanpassing/valpreventie of hier graag meer informatie over hebben, kunnen bellen?

   Op de website van De Zilveren Sleutel kan u vragen stellen in verband met woningaanpassing. Als je op de website kijkt, zie je dat je zowel via internet als telefonisch (011 / 26 50 30) vragen kan stellen.

7. Bestaat er een promotiecampagne m.b.t. valpreventie en/of woningaanpassing die over heel Vlaanderen wordt gebruikt?

   In het najaar van 2010 werd de sensibilisatiecampagne “Het autootje van uw kleinzoon kan gevaarlijker zijn dan het verkeer” in Vlaanderen opgestart. Het doel van deze campagne is om vallen onder de aandacht te brengen en richt zich voornamelijk naar 55-75plussers. Daarnaast wordt er tijdens de campagne eveneens enkele basistips meegegeven om vallen te voorkomen. Alle informatie is terug te vinden op de campagnewebsite www.vermijdvallen.be.
   

Valpreventie bij thuiswonende ouderen

1. Legt het EVV op vraag huisbezoeken af in het kader van valpreventie om in de thuissituatie nuttige tips te geven?

   Het Expertisecentrum Valpreventie Vlaanderen heeft als doel informatieverstrekking en advisering betreffende de aanpak van valproblematiek aan de verschillende gezondheids- en welzijnssectoren en de Vlaamse overheid. Meer in het bijzonder ligt de focus op de methodiekontwikkeling, het valideren, verfijnen en bijsturen van strategieën en richtlijnen voor gebruik in de dagelijkse praktijk. Wij hebben niet de middelen (noch is het onze opdracht) om huisbezoeken af te leggen in het kader van valpreventie.

2. Gebeurt de contactname via de hulpverlening of kan dit ook via de mantelzorger?

   Het expertisecentrum heeft in juni 2010 referentiepersonen valpreventie opgeleid (1 per zorgregio). Deze personen zijn hulpverleners (huisarts, kinesitherapeut, ergotherapeut of verpleegkundige) die actief in de eerstelijnszorg werkzaam zijn. Hun concrete taak bestaat erin om te fungeren als consultant op het gebied van valproblematiek voor inhoudelijke vragen betreffende valpreventie. Daarnaast geven zij op vraag van organisaties vormingen over de nieuwe richtlijn valpreventie bij thuiswonende ouderen.

Valpreventie in woonzorgcentra

Valpreventie voor de geriatrische patiënt in het ziekenhuis