Vraag van de maand

Elke maand zetten we op deze pagina een specifieke vraag in de kijker.

Juni 2019

Vermindert een oefenprogramma in het water vallen?

Zoals beschreven in de Vlaamse richtlijn valpreventie bij thuiswonende ouderen, zijn oefenprogramma’s en regelmatig bewegen belangrijk om vallen te voorkomen.(1) Dit komt doordat beweging enkele van de belangrijkste risicofactoren voor een val, zoals evenwicht, spierkracht en/of mobiliteit, kan verbeteren. Daarom wordt aangeraden om zo veel als mogelijk te bewegen en bijvoorbeeld wekelijks te fietsen, te dansen of te zwemmen. Door te zwemmen, of te oefenen in het water, kan de oudere veilig, comfortabel, ontspannen en op eigen tempo door het water bewegen. Oefenen in het water heeft als doel om de spieren en de gewrichten losser te maken en de algemene conditie te verbeteren. Deze bewegingsvorm verbetert niet alleen de fysieke gezondheid zoals lage bloeddruk, oog-handcoördinatie en flexibiliteit, maar zorgt ook voor psychische ontspanning.(2) Dat een oefenprogramma effectief is in het verminderen van vallen werd reeds bewezen. Maar minder duidelijk is of een oefenprogramma in het water ook het risico op een val vermindert.(3-5) 

Een recente systematische literatuurstudie onderzocht de relatie tussen een oefenprogramma in het water en gekende risicofactoren voor vallen bij ouderen.(6) Hieruit blijkt dat er beperkte evidentie is van lage kwaliteit, die het effect van een oefenprogramma in het water op lichamelijke risicofactoren voor vallen (zoals evenwicht, spierkracht, flexibiliteit en mobiliteit) aantoont. Er zijn tot op heden echter nog geen studies die het rechtstreekse verband tussen een oefenprogramma in het water en het voorkomen van valincidenten onderzochten.

In deze literatuurstudie wordt aangeraden dat een oefenprogramma in het water minimaal 12 weken volgehouden dient te worden. Gedurende deze 12 weken moet twee tot driemaal per week minimaal 60 minuten aan een matige tot hoge intensiteit geoefend worden.(6)

Gezien de beperkte evidentie dienen de resultaten voorzichtig te worden geïnterpreteerd. Dit neemt natuurlijk niet weg dat een oefenprogramma in het water de algemene gezondheid verbetert en een goede manier kan zijn om wekelijks aan een voldoende hoge intensiteit te bewegen. 

Specifieke activiteiten gericht op spierversteviging, evenwicht en lenigheid worden aangeraden in de Vlaamse gezondheidsaanbevelingen voor lichaamsbeweging bij ouderen voor professionals en voor de bevolking en in de bewegingsdriehoek.

Referenties 
1. Milisen K, Leysens G, Vanaken D, Poels J, Vlaeyen E, Janssens E, et al. Vlaamse richtlijn. 'Valpreventie bij thuiswonende ouderen'. Werkgroep Richtlijnen Eerste Lijn van EBMPracticenet; 2017.
2. Vlaamse zwemfederatie. Seniorenzwemmen  [Available from: http://www.zwemfed.be/recreatie/recreatief-clubaanbod/ander-aanbod/seniorenzwemmen.
3. Gillespie LD, Robertson MC, Gillespie WJ, Sherrington C, Gates S, Clemson LM, et al. Interventions for preventing falls in older people living in the community. The Cochrane database of systematic reviews. 2012(9):Cd007146.
4. Stubbs B, Brefka S, Denkinger MD. What Works to Prevent Falls in Community-Dwelling Older Adults? Umbrella Review of Meta-analyses of Randomized Controlled Trials. Physical therapy. 2015;95(8):1095-110.
5. Karlsson MK, Magnusson H, von Schewelov T, Rosengren BE. Prevention of falls in the elderly--a review. Osteoporosis international : a journal established as result of cooperation between the European Foundation for Osteoporosis and the National Osteoporosis Foundation of the USA. 2013;24(3):747-62.
6. Martínez-Carbonell Guillamón E, Burgess L, Immins T, Martínez-Almagro Andreo A, Wainwright TW. Does aquatic exercise improve commonly reported predisposing risk factors to falls within the elderly? A systematic review. BMC Geriatrics. 2019;19(1471-2318):52.

Mei 2019

Is het gebruik van fysieke fixatie een methode voor valpreventie?

April 2019

Hoe kan ik omgaan met valangst?


Maart 2019

Wat is het thema van de Week van de Valpreventie 2019 en hoe kan ik deelnemen?


Februari 2019

Is er een verband tussen slaapstoornissen en vallen?


Januari 2019

Is er een verband tussen alcoholgebruik en vallen?


December 2018

Wat is het project 'Procesbegeleiding Preventie in Zorg en Welzijn'?


November 2018

Hoe valpreventie implementeren in Vlaamse Woonzorgcentra? 


Oktober 2018

Zijn heupbeschermers aan te raden in het kader van valpreventie?


September 2018

Mag een zorgkundige een valregistratie uitvoeren? 


Juli 2018

Verhogen opioïden het valrisico?


Juni 2018

CKO en de F-pathologie: wat betekent dit?


Mei 2018

Wat is een gezondheidswandeling?


April 2018

Hoe blijf ik veilig in beweging?


Maart 2018

Kan ik mij nog inschrijven voor de opleiding ‘Expert valpreventie bij ouderen’ (editie 2018)?


Februari 2018

Bij welk Logo kan ik terecht voor het bestellen of ontlenen van materialen rond Valpreventie?


Januari 2018

Waar en wanneer vallen de meeste ouderen?


December 2017

Wat kan ik zelf doen aan valpreventie?


November 2017

Waarom en hoe werd de richtlijn ‘Valpreventie bij thuiswonende ouderen: Praktijkrichtlijn voor Vlaanderen’ uit 2010 geüpdatet?


Oktober 2017

Waarom is valangst een belangrijke valrisicofactor?


September 2017

Hoe als zorgkundige of verpleegkundige aan valpreventie doen bij oudere bewoners?


Augustus 2017

Biedt het EVV Franstalig materiaal aan? 


Juli 2017

Waarom en wanneer wordt een val geregistreerd in een WZC?


Juni 2017

Hoe kan ik als mantelzorger aan valpreventie doen?


Mei 2017

Ik heb materiaal besteld via het bestelformulier op de website, maar kreeg hierop nog geen antwoord.


April 2017

Waarom is bewegen zo belangrijk?


Maart 2017

Hoe kan ik mijn organisatie in de kijker zetten tijdens de Week van de Valpreventie 2017?

 

Februari 2017

Welke kwaliteitsindicatoren zijn er in Vlaanderen voorhanden in het kader van valproblematiek bij ouderen?

 

Januari 2017

Is er een verband tussen alcohol en vallen?

 

December 2016

Is het gebruik van antislip sokken aan te raden?

 

November 2016

Vormt pijn een potentiële valrisicofactor?

 

Oktober 2016

Is het gebruik van fysieke fixatie een methode voor valpreventie?

 

September 2016

Waar vind ik inspirerende voorbeelden om binnen mijn organisatie aan de slag te gaan met valpreventie?

 

Juli 2016

Op welke manier kan de lineaire E-test gebruikt worden om het valrisico bij ouderen te evalueren?

 

Juni 2016

Vanaf wanneer spreken we van polyfarmacie i.h.k.v. valproblematiek?

 

Mei 2016

Is de praktijkrichtlijn ‘Valpreventie bij thuiswonende ouderen in Vlaanderen’ en ‘Valpreventie in Woonzorgcentra, Praktijkrichtlijn voor Vlaanderen’ ook toepasbaar op ouderen met cognitieve stoornissen/dementie?

 

April 2016

Alles wat je moet weten over het bestellen van materialen en/of het ontlenen van activiteiten!

 

Maart 2016

Ik maak een eindwerk rond valpreventie, kan het EVV mij helpen?

 

Februari 2016

Wat wordt er nu juist verstaan onder een val?

 

Januari 2016

Versterkt extra calcium de botten?