Vraag van de maand

Elke maand zetten we op deze pagina een specifieke vraag in de kijker.

Oktober 2018

Zijn heupbeschermers aan te raden in het kader van valpreventie?

Een val heeft tal van psychosociale, economische en fysieke gevolgen, zoals bijvoorbeeld valangst, kneuzingen en heupfracturen. Afhankelijk van de woonplaats (thuis of in het woonzorgcentrum), leidt ongeveer 1 tot 5% van alle vallen tot een heupfractuur. De gezondheidskosten die gepaard gaan met een heupfractuur worden in België geschat op gemiddeld €11.500 per persoon (1). Omdat niet alle valincidenten te voorkomen zijn, dient er ook ingezet te worden op fractuurpreventie. Een voorbeeld van fractuurpreventie is een heupbeschermer.

Een heupbeschermer is een soort schelp die kan worden aangebracht in speciaal daarvoor ontwikkelde kleding of ondergoed of schelpen die in de gewone kledij kunnen worden geplaatst. Het doel van deze bescherming is de energetische impact van een direct trauma op de heup te verminderen. 
Deze beschermers kunnen worden opgedeeld in zachte en harde schelpen of kussens. De zachte varianten vangen de lokaal ontwikkelde energie op die vrijkomt bij een val. De harde varianten verspreiden de energie naar de omliggende spieren en weke weefsels, weg van het dijbeen (2). Als de heupbeschermer gedragen wordt op het moment van een val, kunnen specifieke heupbeschermers het risico op een fractuur tot 80% reduceren (3–6). 

Een belangrijke voorwaarde voor het gebruik van een heupbeschermer is therapietrouw (6–8). Daarom kan het dragen van een heupbeschermer enkel worden overwogen bij ouderen waar een goede garantie is op het dragen van de heupbeschermer. 
Therapieontrouw is bij ouderen vaak een groot probleem, omdat bijvoorbeeld de oudere niet gelooft in de effectiviteit van heupbeschermers, de extra moeite of tijd die nodig is om heupbeschermers aan te doen en te dragen, de aanwezigheid van urinaire incontinentie of ongemak als de heupbeschermer niet goed zit of omwille van fysieke problemen ten gevolge van musculoskeletale aandoeningen (7,8). Wanneer de heupbeschermers verkeerd geplaatst worden kunnen zij zorgen voor irritatie en een verhoogde druk op de grote trochanter.  
Ook zorgverleners ervaren barrières voor het gebruik van heupbeschermers. Een hoge werklast, gebrek aan communicatie en documentatie; en een negatieve attitude ten aanzien van heupbeschermers hebben een invloed op het gebruik van heupbeschermers (7). 
Een betere therapietrouw werd vastgesteld bij bewoners in het woonzorgcentrum met een hogere graad van afhankelijkheid en cognitieve achteruitgang. In vergelijking met zelfstandige bewoners in het woonzorgcentrum of thuiswonende ouderen kan de therapietrouw bij deze groep van afhankelijke bewoners immers beter door het personeel gewaarborgd worden (4). 

Het gebruik van heupbeschermers is dus enkel aan te bevelen bij ouderen met een hoog val- en fractuurrisico; en waarbij een goede therapietrouw gewaarborgd kan worden. Er dient steeds voldoende aandacht te gaan naar het comfortabel en veilig gebruik van de heupbeschermer. Let zeker op voor: pijn door druk van randen van de schelpen, doorligwonden, irritatie van de huid, juiste positie van de schelpen ter hoogte van de grote trochanter en de kostprijs van de heupbeschermer. Naast het gebruik van heupschermers dienen ook het belang van de klassieke valpreventie maatregelen en het eventueel opstarten van osteoporose medicatie met de patiënt besproken te worden.

Literatuurlijst
1. Svedbom A, Hernlund E, Ivergård M, Compston J. Osteoporosis in the European Union : a compendium of country-specific reports. Arch Osteoporos. 2013;8(137). 
2. Laing AC, Robinovitch SN. The Force Attenuation Provided by Hip Protectors Depends on Impact Velocity , Pelvic Size , and Soft Tissue Stiffness. J Biomech Eng. 2018;130(December 2008):1–9. 
3. Kannus P, Parkkari J, Niemi S, Pasanen M, Palvanen M, Järvinen M, et al. Prevention of hip fracture in elderly people with use of a hip protector. N Engl J Med. 2000;343(21):1506–13. 
4. Bentzen H, Bergland A, Forse L. Risk of hip fractures in soft protected , hard protected , and unprotected falls. Inj Prev. 2008;14:306–10. 
5. Forsén L, Sogaard AJ, Sadvig S, Schuller A, Roed U, Arstad C. Risk of hip fracture in protected and unprotected falls in nursing homes in Norway. Inj Prev. 2004;10:16–20. 
6. Santesso N, Carrasco-Labra A, Brignardello-Petersen R. Hip protectors for preventing hip fractures in older people ( Review ). Cochrane Database Syst Rev. 2014;(3). 
7. Korall AMB, Feldman F, Dcott V, Wasdell M, Gillan R, Ross D, et al. Facilitators of and Barriers to Hip Protector Acceptance and Adherence in Long-term Care Facilities: A Systematic Review. J Post-Acute Long-Term Care Med. 2015;16(3):185–93. 
8. Milisen K, Coussement J, Boonen S, Geeraerts A, Druyts L. International Journal of Nursing Studies Nursing staff attitudes of hip protector use in long-term care , and differences in characteristics between adherent and non-adherent residents : A survey and observational study. Int J Nurs Stud [Internet]. 2011;48(2):193–203. Available from: http://dx.doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2010.07.008

September 2018

Mag een zorgkundige een valregistratie uitvoeren? 


Juli 2018

Verhogen opioïden het valrisico?


Juni 2018

CKO en de F-pathologie: wat betekent dit?


Mei 2018

Wat is een gezondheidswandeling?


April 2018

Hoe blijf ik veilig in beweging?


Maart 2018

Kan ik mij nog inschrijven voor de opleiding ‘Expert valpreventie bij ouderen’ (editie 2018)?


Februari 2018

Bij welk Logo kan ik terecht voor het bestellen of ontlenen van materialen rond Valpreventie?


Januari 2018

Waar en wanneer vallen de meeste ouderen?


December 2017

Wat kan ik zelf doen aan valpreventie?


November 2017

Waarom en hoe werd de richtlijn ‘Valpreventie bij thuiswonende ouderen: Praktijkrichtlijn voor Vlaanderen’ uit 2010 geüpdatet?


Oktober 2017

Waarom is valangst een belangrijke valrisicofactor?


September 2017

Hoe als zorgkundige of verpleegkundige aan valpreventie doen bij oudere bewoners?


Augustus 2017

Biedt het EVV Franstalig materiaal aan? 


Juli 2017

Waarom en wanneer wordt een val geregistreerd in een WZC?


Juni 2017

Hoe kan ik als mantelzorger aan valpreventie doen?


Mei 2017

Ik heb materiaal besteld via het bestelformulier op de website, maar kreeg hierop nog geen antwoord.


April 2017

Waarom is bewegen zo belangrijk?


Maart 2017

Hoe kan ik mijn organisatie in de kijker zetten tijdens de Week van de Valpreventie 2017?

 

Februari 2017

Welke kwaliteitsindicatoren zijn er in Vlaanderen voorhanden in het kader van valproblematiek bij ouderen?

 

Januari 2017

Is er een verband tussen alcohol en vallen?

 

December 2016

Is het gebruik van antislip sokken aan te raden?

 

November 2016

Vormt pijn een potentiële valrisicofactor?

 

Oktober 2016

Is het gebruik van fysieke fixatie een methode voor valpreventie?

 

September 2016

Waar vind ik inspirerende voorbeelden om binnen mijn organisatie aan de slag te gaan met valpreventie?

 

Juli 2016

Op welke manier kan de lineaire E-test gebruikt worden om het valrisico bij ouderen te evalueren?

 

Juni 2016

Vanaf wanneer spreken we van polyfarmacie i.h.k.v. valproblematiek?

 

Mei 2016

Is de praktijkrichtlijn ‘Valpreventie bij thuiswonende ouderen in Vlaanderen’ en ‘Valpreventie in Woonzorgcentra, Praktijkrichtlijn voor Vlaanderen’ ook toepasbaar op ouderen met cognitieve stoornissen/dementie?

 

April 2016

Alles wat je moet weten over het bestellen van materialen en/of het ontlenen van activiteiten!

 

Maart 2016

Ik maak een eindwerk rond valpreventie, kan het EVV mij helpen?

 

Februari 2016

Wat wordt er nu juist verstaan onder een val?

 

Januari 2016

Versterkt extra calcium de botten?