Vraag van de maand

Elke maand zetten we op deze pagina een specifieke vraag in de kijker.

Juli 2018

Verhogen opioïden het valrisico?

Opioïden, ook gekend als 'narcotische analgetica', zijn pijnstillers die de pijngewaarwording remmen door op bepaalde receptoren in het centraal zenuwstelsel in te werken. Zo zijn codeïne, morfine en tramadol voorbeelden van pijnstillers die tot de opioïden behoren.

Het Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen ontwikkelde een overzicht van medicatie die het valrisico kan verhogen. Hierin werden opioïden niet vermeld omdat de relatie tussen opioïden en het valrisico tot op heden niet zo vaak onderzocht werd.

Recent onderzoek vond echter evidentie voor een eventueel verband tussen het gebruik van opioïden en het valrisico bij 65-plussers. Een causaal verband werd niet aangetoond. Daarnaast werd niet onderzocht of het verband tussen deze pijnstillers en valrisico mogelijks mee door andere factoren kan worden verklaard.

Omdat opioïden op het centrale zenuwstelsel inwerken en belangrijke nevenwerkingen hebben zoals sedatie, duizeligheid, verwardheid, hallucinaties en orthostatische hypotensie lijkt de associatie met een verhoogd valrisico niet ondenkbaar. Het is daarom steeds noodzakelijk dat opioïden bij ouderen oordeelkundig worden gebruikt onder begeleiding van een behandelend arts.

Voor meer informatie over opioïden en de bijwerkingen kan u terecht op de website van het Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie.

Referenties:

Daoust, R., Paquet, J., Moore, L., Emond, M., Gosselin, S., Lavigne, G., . . . Chauny, J. M. (2018). Recent opioid use and fall-related injury among older patients with trauma. CMAJ, 190(16), E500-E506. doi:10.1503/cmaj.171286

Hartikainen, S., Lönnroos, E., & Louhivuori, K. (2007). Medication as a risk factor for falls: Critical systematic review. Journals of Gerontology: Medical Sciences, 62(10), 1172-1181. doi:DOI 10.1093/gerona/62.10.1172; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17921433

Hirst, A., Knight, C., Hirst, M., Dunlop, W., & Akehurst, R. (2016). Tramadol and the risk of fracture in an elderly female population: a cost utility assessment with comparison to transdermal buprenorphine. Eur J Health Econ, 17(2), 217-227. doi:10.1007/s10198-015-0673-;  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25861916

Seppala, L. J., van de Glind, E. M. M., Daams, J. G., Ploegmakers, K. J., de Vries, M., Wermelink, A., & van der Velde, N. (2018). Fall-Risk-Increasing Drugs: A Systematic Review and Meta-analysis: III. Others. J Am Med Dir Assoc, 19(4), 372 e371-372 e378. doi:10.1016/j.jamda.2017.12.099; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29402646

Soderberg, K. C., Laflamme, L., & Moller, J. (2013). Newly initiated opioid treatment and the risk of fall-related injuries. A nationwide, register-based, case-crossover study in Sweden. CNS Drugs, 27(2), 155-161. doi:10.1007/s40263-013-0038-1; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23345030

Vestergaard, P., Rejnmark, L., & Mosekilde, L. (2006). Fracture risk associated with the use of morphine and opiates. J Intern Med, 260(1), 76-87. doi:10.1111/j.1365-2796.2006.01667.x; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16789982


Juni 2018

CKO en de F-pathologie: wat betekent dit?


Mei 2018

Wat is een gezondheidswandeling?


April 2018

Hoe blijf ik veilig in beweging?


Maart 2018

Kan ik mij nog inschrijven voor de opleiding ‘Expert valpreventie bij ouderen’ (editie 2018)?


Februari 2018

Bij welk Logo kan ik terecht voor het bestellen of ontlenen van materialen rond Valpreventie?


Januari 2018

Waar en wanneer vallen de meeste ouderen?


December 2017

Wat kan ik zelf doen aan valpreventie?


November 2017

Waarom en hoe werd de richtlijn ‘Valpreventie bij thuiswonende ouderen: Praktijkrichtlijn voor Vlaanderen’ uit 2010 geüpdatet?


Oktober 2017

Waarom is valangst een belangrijke valrisicofactor?


September 2017

Hoe als zorgkundige of verpleegkundige aan valpreventie doen bij oudere bewoners?


Augustus 2017

Biedt het EVV Franstalig materiaal aan? 


Juli 2017

Waarom en wanneer wordt een val geregistreerd in een WZC?


Juni 2017

Hoe kan ik als mantelzorger aan valpreventie doen?


Mei 2017

Ik heb materiaal besteld via het bestelformulier op de website, maar kreeg hierop nog geen antwoord.


April 2017

Waarom is bewegen zo belangrijk?


Maart 2017

Hoe kan ik mijn organisatie in de kijker zetten tijdens de Week van de Valpreventie 2017?

 

Februari 2017

Welke kwaliteitsindicatoren zijn er in Vlaanderen voorhanden in het kader van valproblematiek bij ouderen?

 

Januari 2017

Is er een verband tussen alcohol en vallen?

 

December 2016

Is het gebruik van antislip sokken aan te raden?

 

November 2016

Vormt pijn een potentiële valrisicofactor?

 

Oktober 2016

Is het gebruik van fysieke fixatie een methode voor valpreventie?

 

September 2016

Waar vind ik inspirerende voorbeelden om binnen mijn organisatie aan de slag te gaan met valpreventie?

 

Juli 2016

Op welke manier kan de lineaire E-test gebruikt worden om het valrisico bij ouderen te evalueren?

 

Juni 2016

Vanaf wanneer spreken we van polyfarmacie i.h.k.v. valproblematiek?

 

Mei 2016

Is de praktijkrichtlijn ‘Valpreventie bij thuiswonende ouderen in Vlaanderen’ en ‘Valpreventie in Woonzorgcentra, Praktijkrichtlijn voor Vlaanderen’ ook toepasbaar op ouderen met cognitieve stoornissen/dementie?

 

April 2016

Alles wat je moet weten over het bestellen van materialen en/of het ontlenen van activiteiten!

 

Maart 2016

Ik maak een eindwerk rond valpreventie, kan het EVV mij helpen?

 

Februari 2016

Wat wordt er nu juist verstaan onder een val?

 

Januari 2016

Versterkt extra calcium de botten?