Implementatie

Elke seconde valt wereldwijd een 65-plusser, elke 11 seconden wordt een 65-plusser opgenomen op spoed ten gevolge van een val en elke 19 minuten overlijdt een 65-plusser ten gevolge van een val. 1,2

In woonzorgcentra is vallen een omvangrijk probleem. Ongeveer 30 tot 70 procent van de ouderen valt jaarlijks, waarvan 15 tot 40 procent meerdere keren per jaar valt.3,4 Het risico neemt toe bij bewoners met cognitieve stoornissen.5

Valincidenten in woonzorgcentra hebben vaak ernstige gevolgen, zoals kneuzingen of breuken.6 Binnen 12 maanden na een val met heupfractuur sterft 35 procent van de 50-plussers. Dit toegenomen sterfterisico blijft tot 10 à 15 jaar na de heupfractuur bestaan.7,8 Valincidenten hebben niet enkel fysieke, maar ook psychologische gevolgen, zoals sociale isolatie, depressie en valangst. Al deze gevolgen gaan gepaard met een toename in kosten voor de gezondheidszorg.9,10 Het hoge aantal en de ernstige gevolgen van vallen benadrukken bijgevolg de hoge nood om actief aan valpreventie te werken.

Daarom werd vanuit het Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen (EVV) de praktijkrichtlijn ‘Valpreventie in woonzorgcentra: Praktijkrichtlijn voor Vlaanderen’ ontwikkeld met als doel een overzicht te bieden wat woonzorgcentra kunnen doen om valincidenten bij ouderen te voorkomen. Dit overzicht is gebaseerd op wetenschappelijke evidentie over de effectiviteit van interventies, aangevuld met de nodige klinische expertise.11,12

Een systematische implementatie van de effectieve val- en fractuurpreventiemaatregelen (kortweg: valpreventiemaatregelen), weergegeven in de praktijkrichtlijn, is van cruciaal belang. Implementatie van deze valpreventiemaatregelen in de praktijk verloopt echter vaak moeizaam.13,14 Barrières zoals een beperkte kennis en deskundigheid van valpreventie, gebrekkige communicatie, personeelstekorten,… bemoeilijken de implementatie.15 Sensibilisering alleen is daarom onvoldoende. Om de Vlaamse woonzorgcentra te ondersteunen bij de implementatie van valpreventiemaatregelen dienen de lokale noden en belemmerende en bevorderende factoren te worden aangepakt.16-18 Daarom ontwikkelde het EVV een implementatieplan dat woonzorgcentra ondersteunt in het systematisch implementeren van een val- en fractuurpreventie beleid.

U kan het implementatieplan voor val- en fractuurpreventie in Vlaamse woonzorgcentra hier downloaden.

Bij het implementeren van een valpreventiebeleid kan uw woonzorgcentrum ondersteuning aanvragen van een procesbegeleider die u adviseert bij het doorlopen van de verschillende stappen. Lees hier meer informatie over wat een procesbegeleider voor u kan betekenen en hoe u hiertoe een aanvraag kan indienen.

Meer informatie over het project procesbegeleiding voor preventie binnen Zorg & Welzijn kan u ook hier lezen.


Referenties

1. Centers for Disease Control and Prevention: Fall prevention. https://www.cdc.gov/homeandrecreationalsafety/falls/index.html. Accessed August 10, 2017.

2. Causes of death - standardised death rate by residence. In: Eurostat, ed: Eurostat.

3. Sorensen SV, de Lissovoy G, Kunaprayoon D, et al. A taxonomy and economic consequences of nursing home falls. Drugs Aging 2006;23:251-262.

4. Rubenstein L, Josephson K, Robbins A. Falls in the nursing home. Annals Internal Medicine 1994;121:442-451.

5. Gibson R, Harden M, Byles J. Incidence of fall-related outcomes among people in aged-care facilities in the Lower Hunter region, NSW. New South Wales Public Health Bulletin 2008;19:166-169.

6. Becker C, Rapp K. Fall prevention in nursing homes. Clinics in Geriatric Medicine 2010;26:693-704.

7. Papaioannou A, Wiktorowicz M, Adachi J. Mortality, independence in living, and re-fracture, one year following hip fracture in Canadians. Journal of the Society of Obstetricians and Gynecologists of Canada 2000;22:591–597.

8. Haentjens P, Magaziner J, Colón-Emeric C. Excess mortality after hip fracture among older women and men: evidence from data searches and life-table analyses. Annals of Internal Medicine 2010;152:380-390.

9. Gillespie S, Friedman S. Fear of falling in new long-term care enrollees. Journal of the American Medical Directors Association 2007;8:307-313.

10. Watson W, Clapperton A, Mitchell R. The burden of fall-related injury among older persons in New South Wales. Australian and New Zealand Journal of Public Health 2011;35:170-175.

11.  Milisen K, Vlaeyen E, Coussement J, et al. Valpreventie in woonzorgcentra. Praktijkrichtlijn voor Vlaanderen. Leuven: Uitgeverij Acco; 2012.

12. Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie V. Wie zijn wij? Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen (EVV).

13. Ganz D, Alkema G, Wu S. It takes a village to prevent falls: reconceptualizing fall prevention and management for older adults. Injury Prevention 2008;14:266-271.

14. Neyens JC, van Haastregt JC, Dijkcs BP, et al. Effectiveness and implementation aspects of interventions for preventing falls in elderly people in long-term care facilities: A systematic review of RCTs. Journal of the American Medical Directors Association 2011;12:410-425.

15. Vlaeyen E, Stas J, Leysens G, et al. Implementation of fall prevention in residential care facilities: A systematic review of barriers and facilitators. International journal of nursing studies 2017;70:110-121.

16. Koh S, Manias E, Hutchinson A, et al. Nurses' perceived barriers to the implementation of a fall prevention clinical practice guideline in Singapore hospitals. BioMed Central Health Services Research 2008;8:doi:10.1186/1472-6963-1188-1105.

17.  Colón-Emeric CS, Lekan D, Utley-Smith Q, et al. Barriers to and Facilitators of Clinical Practice Guideline Use in Nursing Homes. Journal of the American Geriatrics Society 2007;55:1404-1409.

18. Capezuti E, Taylor J, Brown H, et al. Challenges to implementing an APN-facilitated falls management program in long-term care. Applied Nursing Science 2007;20:2-9.


Bijkomende informatie bij implementatie van valpreventie in woonzorgcentra