Valpreventie in woonzorgcentra

Vallen wordt bij ouderen in woonzorgcentra te vaak als ‘normaal’ bestempeld, zowel door de oudere zelf als door hulpverleners. Het soms onvermijdelijke karakter van een val is één van de belangrijkste oorzaken van gebrek aan motivatie om het ‘valprobleem’ aan te pakken. Het is de taak van het gehele interdisciplinaire team van hulpverleners, maar ook van de directie en beleidsmedewerkers van het woonzorgcentrum, om de bewoners en hun omgeving te motiveren en tijdig te starten met preventieve maatregelen.

Binnen woonzorgcentra dienen er op voorzieningsniveau een aantal preventieve maatregelen getroffen te worden, voornamelijk gericht naar opleiding en sensibilisatie van medewerkers en beleid, alsook naar bewoners en hun familie. Het is van belang bewoners en hun familie te informeren omtrent val- en fractuurpreventie, en veilig gedrag, voldoende lichaamsbeweging aan te moedigen. Valpreventie wordt best geïntegreerd in de dagelijkse praktijkvoering (bv. eenduidige beleidsvisie, registratie van valincidenten,...). Verder dient er voldoende aandacht te worden besteed aan omgevingsveiligheid (bv. vermijden van onnodig obstakels of gevaren, voldoende verlichting, steunpunten, duidelijke signalisatie en markering,...).

In woonzorgcentra is het vrijwel voor elke individuele oudere aangewezen de belangrijkste risicofactoren voor vallen grondig te evalueren. Deze zijn: verminderd(e) evenwicht, mobiliteit en/of spierkracht, inname van meer dan 4 verschillende of risicovolle (bv. kalmeringsmiddelen) geneesmiddelen, orthostatische hypotensie (bloeddrukval), problemen met zicht, problemen met voeten en/of het dragen van slecht schoeisel, onveilig(e) omgeving en/of gedrag, urinaire incontinentie en valangst. De aanwezigheid van bepaalde risicofactoren en de toe te passen interventies worden best besproken tijdens een interdisciplinair overlegmoment. Het is aangewezen dat de volgende hulpverleners meewerken aan dit overleg: arts, kinesitherapeut, ergotherapeut, verpleegkundige en zorgkundige/verzorgende. Allen kunnen zij een waardevolle bijdrage leveren aan het voorkomen van valincidenten bij ouderen in woonzorgcentra.

Ter ondersteuning van hulpverleners in woonzorgcentra bundelde het EVV al deze tips en richtlijnen in de praktijkrichtlijn ‘Valpreventie in Woonzorgcentra: Praktijkrichtlijn voor Vlaanderen’.

Ben je geïnteresseerd in een vorming rond val- en fractuurpreventie? Vraag dan een vorming aan bij de referentiepesoon valpreventie uit jouw regio. Deze referentiepersonen zijn vanuit hun job als huisarts, kinesitherapeut, ergotherapeut of verpleegkundige actief betrokken bij de zorg voor ouderen. Ze werden door het EVV opgeleid en voorzien vormingen gericht naar de verschillende hulpverleners werkzaam in woonzorgcentra.