Multifactoriële aanpak - valincidenten

Klinische vraag 2: Wat is het effect van een multifactoriële aanpak op het aantal valincidenten bij thuiswonende ouderen?

   Aanbeveling  GRADE*

2.1

Pas een multifactoriële aanpak toe om het aantal valincidenten te reduceren.

1B

* Voor meer informatie over de betekenis van het GRADE beoordelingssysteem, raadpleeg Van Royen P. (2008)

Toelichting

Het “Prevention of Falls Network for Dissemination” (ProFouND) maakt een onderscheid tussen 3 soorten valpreventieprogramma’s naargelang de aanpak 41:

  • De multifactoriële aanpak omvat twee of meer interventies, op maat van het individuele valrisicoprofiel van de oudere. Dat profiel wordt bepaald op basis van een multifactoriële evaluatie;
  • De multicomponente aanpak omvat twee of meer interventies (bv. oefenprogramma én aanpassing van de woonomgeving) gericht op twee of meer specifieke risicofactoren, en wordt toegepast bij alle ouderen, ongeacht hun individueel valrisicoprofiel;
  • De unicomponente aanpak omvat één specifieke interventie (bv. optimaliseren van de psychoactieve medicatie) gericht op één specifieke risicofactor (bv. medicatie), en wordt toegepast bij alle ouderen, ongeacht hun individueel valrisicoprofiel.

Deze richtlijn focust op de multifactoriële aanpak. Het valrisicoprofiel wordt bepaald op basis van een multifactoriële evaluatie 41. Dergelijke aanpak is gericht op het beïnvloeden van de bij de oudere aanwezige risicofactoren en beperkt zich niet tot het louter geven van informatie en/of tot doorverwijzing. De zorgverlener moet bij de oudere met een verhoogd valrisico nagaan welke risicofactoren er aanwezig zijn (multifactoriële evaluatie, zie vraag 5) om vervolgens gerichte interventies toe te passen op die specifieke valrisicofactoren (multifactoriële interventies, zie vraag 63, 4.    

Evidentie

Uit de Cochrane review van Gillespie 5 blijkt dat een multifactoriële evaluatie en multifactoriële interventies het aantal valincidenten reduceren (RaR 0.76; 95% BI 0.67-0.86). Bij valincidenten spelen vaak meerdere valrisicofactoren een rol. Daarom heeft een multifactoriële aanpak het meeste kans om het aantal valincidenten werkelijk te doen dalen. Een multifactoriële en multidisciplinaire aanpak wordt dan ook beschouwd als de meest doeltreffende valpreventiestrategie, op voorwaarde dat de behandelstrategieën voldoende intensief en ook daadwerkelijk worden toegepast 3, 5, 50.

Vraag 2 kan nagelezen worden in de richtlijn, p. 21.