Activeringsprotocol voor gehospitaliseerde ouderen

Een opname in het ziekenhuis doet snel denken aan een patiënt die langdurig in het ziekenhuisbed ligt. Onvoldoende bewegen en in bed blijven liggen heeft vele potentiële negatieve gevolgen. Zo kan inactiviteit tijdens het ziekenhuisverblijf leiden tot ademhalingsproblemen, doorligwonden, spierafbraak, delirium (acute verwardheid), trombose, verhoogde kans op valpartijen en zelfs sterfte. Personen die te weinig bewegen lopen een risico om hun zelfstandigheid en zelfredzaamheid (zichzelf wassen en kleden, eten, stappen, …) te verliezen. Daarnaast blijkt dat 65-plussers tijdens een ziekenhuisverblijf vaak in bed blijven liggen, ondanks hun vermogen om zelfstandig te bewegen. Het feit dat patiënten in bed moeten blijven liggen omdat voldoende bedrust sneller doet genezen, blijkt een mythe! Daarentegen heeft bewegen talrijke voordelen. Zo vermindert het stress en verbetert het de gemoedstoestand. Het herstel van de patiënt wordt bevorderd en dit resulteert dan ook in een sneller ontslag uit het ziekenhuis. Voldoende beweging vermindert enerzijds het risico op het ontstaan van diabetes, een hoge bloeddruk, hartproblemen en een beroerte en versterkt anderzijds de botten, spieren en gewrichten. De houding, coördinatie en eetlust worden eveneens positief beïnvloed door voldoende te blijven bewegen. Ook in het kader van valpreventie lijkt het voorkomen van inactiviteit tijdens een ziekenhuisopname belangrijk. Bovenstaande informatie duidt het belang van vroegtijdige mobilisatie.

Om bewegen bij gehospitaliseerde ouderen te bevorderen, werd in het kader van een PWO-project (projectmatig wetenschappelijk onderzoek) aan de UCLL, in samenwerking met het UZ Leuven en het Ziekenhuis Oost-Limburg Genk (ZOL) een activeringsprotocol ontwikkeld en geëvalueerd. Het activeringsprotocol heeft tot doel immobiliteit en functionele achteruitgang te voorkomen bij gehospitaliseerde ouderen.

Het activeringsprotocol bestaat uit 3 delen. Als eerste het gedeelte waarin het activiteitenniveau per patiënt door de zorgverlener (arts, kinesitherapeut of verpleegkundige) kan worden bepaald. Op basis van dit activiteitenniveau worden specifieke richtlijnen aangeboden. Daarnaast biedt het protocol een overzicht van belangrijke basisvoorwaarden en tips. U kan het activeringsprotocol hier raadplegen.

Voor meer informatie of vragen over het activeringsprotocol kan u steeds contact opnemen met Jessie Schrijvers (jessie.schrijvers@ucll.be).

Referenties

Schrijvers J, Herman L, Verschuren J, Detroyer E.  Ontwikkeling en evaluatie van een activeringsprotocol ter preventie van immobiliteit en functionele achteruitgang bij gehospitaliseerde ouderen. University College Leuven Limburg; 2015.

Gregg PW, Pereira MA & Caspersen CJ. Physical Activity, Falls, and Fractures Among Older Adults: A review of the Epidemiologic Evidence. J Am Geriatr Soc 2000; 48:883-893.

Reiner M, Niermann C, Jekauc D & Woll A. Long-term health benefits of physicall activity – a systematic review of longitudinall studies. BMC Public Health 2013; 13:813.

Stubss B, Denkinger MD, Brefka S & Dallmeier D. What works to prevent falls in older adults dwelling in long term care facilities and hospitals? An Umbrella review of meta-analyses of randomized controlled trials. Maturitas 2015;81(3): 335-342.